Tuần 12:
Tiết 45

CẢNH KHUYA – RẰM THÁNG GIÊNG

I.Mục tiêu cần đạt: Giúp học sinh :
- Cảm nhận và phân tích được tình yêu thiên nhiên gắn liền với lòng yêu nước, phong thái ung dung của Hồ Chí Minh biểu hiện trong bài thơ.
- Biết được thể thơ và chỉ ra được những nét đặc sắc nghệ thuật của hai bài thơ.
II.Chuẩn bị :
- GV : Giáo án, SGK, ĐDDH.
- HS : Vở soạn, ĐDHT.
III. Các bước lên lớp :
1).Ổn định lớp : KTSS
2).Bài cũ :
- Đọc diễn cảm bài thơ “Bài ca nhà tranh bị gió theo phá”. Em hiểu gì về tâm hồn của nhà thơ?
- Em hãy giải thích vì sao người đời lại ca ngợi Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực vĩ đại?
3).Bài mới :
- Các em đã học nhiều bài thơ trong VH cổ Việt Nam và Trung Quốc. Hôm nay chúng ta sẽ đi tìm hiểu về thơ hiện đại Việt Nam với hai bài thơ của Hồ Chí Minh tuy hiện đại nhưng lại rất đậm đà màu sắc cổ điển.


Hoạt động của GV
Hoạt động của HS
Nội dung


Hoạt động 1 :Đọc

I. Giới thiệu tác giả và tác phẩm :

?
Trình bày hiểu biết của em về tác giả?

Tác giả : Hồ Chí Minh (1890 – 1969) thuở nhỏ tên Nguyễn Sinh Cung sau đổi thành Nguyễn Tất Thành, quê Nghệ An trong một gia đình nhà nho yêu nước.
Có công lớn đối với dân tộc và CM VN là danh nhân văn hoá, là nhà thơ lớn.
1). Tác giả : SGK

?
Em hãy nêu cách ngắt nhịp hai bài thơ?

Bài “Cảnh khuya”



GV đọc mẫu, HS đọc ( GV nhận xét, chỉnh sửa)
HS đọc phần giải thích từ khó.
Câu 1: nhịp 3/4
Câu 2,3: nhịp 4/3
Câu 4: 2/5 .
Nhấn mạnh ở câu 3/4
Bài “Rằm tháng giêng”
Nguyên tác : 4/3, 2/2/3.
Dịch thơ : 2/2/2, 2/4/2, 2/2/2, 2/4/2.



?
Hãy nêu hoàn cảnh sáng tác của hai bài thơ ?
Tại Việt Bắc những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

2). Tác phẩm :
Hai bài thơ được viết ở chiến khu Việt Bắc.


Hoạt động 2 : Tìm hiểu văn bản

II.Tìm hiểu văn bản:

?
Hai bài thơ được làm theo thể thơ gì?

Cảnh khuya : thất ngôn bát cú.
Rằm tháng giêng :
+ Nguyên tác : thất ngôn tứ tuyệt.
+ Dịch thơ : lục bát.
1. Thể thơ :
Thất ngôn tứ tuyệt.
Cách ngắt nhịp hai câu đầu 3/4 và hai câu sau là 2/5.

?
Tiếng suối trong câu thơ thứ nhất được tác giả miêu tả có gì độc đáo, gợi cảnh tượng ntn?
So sánh độc đáo gần gũi tiếng suối như tiếng hát ( cuộc sống đó làm cho tiếng suối như gần gũi với con người và có sức sống trẻ trung.

Tả bằng ấn tượng âm thanh (tiếng suối).
Dùng so sánh
Sự sống thanh bình của thiên nhiên rừng núi trong đêm.
Cảnh đẹp, gợi cảm đối với con người.


?
Trong câu thơ thứ hai từ “lồng” được lặp lại có nghĩa gì?

­ Câu thơ lặp lại động từ lồng tạo bức tranh toàn cảnh với cây, hoa, trăng hoà hợp, sống động.



?
Câu thơ gợi tả một bức tranh ntn?




Hình ảnh trong câu thơ mang đến cho bức tranh nhiều tầng lớp, đường nét, hình khối đa dạng : có cổ thụ, lấp loáng ánh trăng trong vòm cây cổ thụ bóng lá, bóng cây được ánh trăng chiếu rọi in trên mặt đất ( bức tranh lung linh, chập chờn, ấm áp, hoà hợp, quấn quýt.

( HS thảo luận
Ánh trăng chiếu vào cổ thụ, bóng lồng vào bóng hoa.
Ánh trăng chiếu rọi vào các vòm lá cổ thụ in bóng xuống mặt đất như muôn ngàn bông hoa.
2. Phân tích :
a). Bài “Cảnh khuya” :
( Bức tranh cảnh kuya trong thơ :

?






Theo em cảnh ở chiến khu Việt Bắc lúc này đẹp như thế nào?
Cảnh đẹp thơ mộng để cho người thi sĩ lặng ngắm với những phát hiện tinh tế và rung động thật sự kgrkljg;dgt
Thiên